ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΡΑΔΟΣΕΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ ΠΑΡΑΔΟΣΕΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ

ΤΙΤΛΟΣ: ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ

ΕΙΣΗΓΗΤΕΣ: Κλειώ Γκουγκουλή (4,5), Γιάννης Κυριακάκης (1,2,3,6)

ΣΚΟΠΟΣ: Το μάθημα αποσκοπεί, μέσα από την κριτική που άσκησε η οικονομική ανθρωπολογία στην δυτικό-κεντρική οικονομική επιστήμη, να αναδείξει δύο βασικά ζητήματα που αφορούν συνολικότερα την κοινωνία σήμερα, πρώτον τα αίτια και τις συνέπειες της οικονομικής κρίσης και δεύτερον την δυνατότητα κοινωνικού μετασχηματισμού μέσω της αλλαγής των οικονομικών σχέσεων. Θα δοθεί έμφαση στην μελέτη της νεοφιλελεύθερης οικονομικής θεωρίας, στο πως αυτή διαμορφώθηκε ιστορικά και στους πιθανούς δρόμους ανατροπής της κυριαρχίας της.
ΤΡΟΠΟΣ ΜΕΤΑΔΟΣΗΣ ΚΑΙ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ: Θα δοθεί στην αρχή μια γενική βιβλιογραφία η οποία σε κάθε μάθημα θα εξειδικεύεται. Ο συμμετέχων θα μπορεί να ανατρέχει σε κομμάτια της βιβλιογραφίας ανάλογα με τις ανάγκες του. Σε κάθε παράδοση, θα υπάρχει ειδοποίηση από πριν για τα αποσπάσματα της βιβλιογραφίας που θα είναι χρήσιμα σε αυτό, χωρίς να αποκλείονται άλλες πηγές, θα γίνεται μια μικρή εισήγηση και θα ακολουθεί μεγάλη συζήτηση για τα θέματα που θίγονται. Οι επιμέρους ενότητες είναι έτσι δομημένες που συνδέονται όλες μεταξύ τους, παρόλο που σε κάθε μια δίνεται έμφαση σε κάποιο πιο ειδικό θέμα. Έτσι θα μπορούμε να επιστρέφουμε σε κάποιο θέμα που ήδη συζητήσαμε σε μια προηγούμενη ενότητα βλέποντάς το από νέα σκοπιά.

Στο τέλος της 5ης ενότητας θα υπάρχει δυνατότητα συγγραφής μιας μικρής εργασίας για όσους το επιθυμούν. Στο τέλος της 6ης ενότητας θα υπάρχει δυνατότητα διεξαγωγής μικρού ερευνητικού project που θα συνδέει τα όσα διερευνήσαμε στο μάθημα με ένα πρακτικό παράδειγμα-περίπτωση από την κοινωνική πραγματικότητα που μας περιβάλλει. Το μάθημα συνδέεται και με τα άλλα μαθήματα του κοινωνικού πανεπιστημίου και η χρήση υλικών από τα άλλα μαθήματα όχι μόνο επιτρέπεται αλλά και ενθαρύνεται.
ΓΕΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ:
1. ΜΑΡΣΕΛ ΜΩΣ «ΤΟ ΔΩΡΟ» ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ 1999
2. ΚΑΡΛ ΠΟΛΑΝΥΙ «Ο ΜΕΓΑΛΟΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ» ΝΗΣΙΔΕΣ 2007
3. ΣΩΤΗΡΗΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ «ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΤΟΜΟΣ Δ’- ΑΡΧΕΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΟΡΓΑΝΩΣΗΣ» ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ 1996
4. YANIS VAROUFAKIS “FOUNDATIONS OF ECONOMICS” ROUTLEDGE 1998*
5. CHRIS HANN AND KEITH HART “ECONOMIC ANTHROPOLOGY” POLITY 2011*
6. Stephen Gudeman. «Η ανθρωπολογία της οικονομίας. Κοινότητα, αγορά και πολιτισμός» Αθήνα Πολύτροπον 2009.
7. Richard Wilk Lisa Cligget « Οικονομία και πολιτισμός. Αρχές Οικονομικής Ανθρωπολογίας» Αθήνα Κριτική 2010.
8. Suzan Narotzky «Οικονομική Ανθρωπολογία, Νέοι Προσανατολισμοί» Αθήνα Σαββάλας. 2007.
9. JAMES CARRIER “A HANDBOOK OF ECONOMIC ANTHROPOLOGY” EDWARD ELGAR 2005*
10. IMMANUEL WALERSTEIN «ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΑΛΑΒΟΥΜΕ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΜΑΣ» ΘΥΡΑΘΕΝ 2009.
11. ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΗΛΙΟΣ «Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΜΑΡΞΙΣΤΙΚΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΡΙΣΕΙΣ» ΘΕΣΕΙΣ 1992 http://www.theseis.com/index.php?option=com_content&task=view&id=393&Itemid=29
12. ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΟΛΙΟΣ «Η ΜΑΡΞΙΣΤΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΡΙΣΕΙΣ» ISKRA 2012 http://www.iskra.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=8826:kriseis-tolios&catid=54:anpolitiki&Itemid=284
13. DIMITRIS DALAKOGLOU “The Crisis before » The Crisis » : Violence and Urban Neoliberalization in Athens” in SOCIAL JUSTICE 2013. http://www.researchgate.net/publication/271197119_The_Crisis_before__The_Crisis___Violence_and_Urban_Neoliberalization_in_Athens

(*) Υπάρχουν διαθέσιμα σε PDF
(ΘΑ ΣΥΜΠΛΗΡΩΘΕΙ ΚΑΙ ΜΕ ΑΛΛΕΣ ΠΗΓΕΣ. ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΗ)

ΕΝΟΤΗΤΑ 1η
ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙA. ΠΩΣ ΔΙΑΜΟΡΦΩΘΗΚΕ ΙΣΤΟΡΙΚΑ Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΩΣ ΦΤΑΣΑΜΕ ΣΤΗΝ ΚΥΡΙΑΡΧΙΑ ΤΩΝ ΝΕΟ-ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΩΝ, ΝΕΟ-ΚΛΑΣΣΙΚΩΝ
Τι είναι οικονομία. Μικρή Ιστορία της οικονομικής σκέψης. Μερκαντιλισμός, κλασική πολιτική οικονομία, μαρξισμός, νεοκλασικοί. Από την πολιτική οικονομία στην «οικονομική επιστήμη». Η κρίσιμη έννοια της οριακής ωφελιμότητας (marginal utility), η «κατάργηση» των τάξεων και η μαθηματικοποίηση των οικονομικών. Τι στα αλήθεια κάνουν οι οικονομολόγοι. Οικονομία και ιδεολογία, Θετικισμός, οικονομία και ταξική ηγεμονία.
ΒΑΣΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Τι είναι οικονομία και σε τι ωφελεί η οικονομική επιστήμη;
ΕΝΟΤΗΤΑ 2η
Η ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑΣ
Το δώρο, οι κοινωνικές σχέσεις, ενθήκευση και Πολάνυι. Η οικονομική σκέψη και ο δυτικός ορθολογισμός. Παραγωγή, διανομή κατανάλωση. Εργασία. Γενικευμένη αλληλέγγυα ανταλλαγή, αναδιανομή, αγορά. Ανθρωπολογία, εθνογραφία και ολιστική προσέγγιση. Η ενεργός δραστηριότητα του ανθρώπου και η κριτική στον μαρξισμό από την σκοπιά της ανθρωπολογίας. Πίσω από τις οικονομικές θεωρίες η φιλοσοφική αντίληψη για τον άνθρωπο και η ταξική ηγεμονία.
ΒΑΣΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Μπορεί η ανθρωπολογία να αποτελέσει την βάση μιας γενικευμένης κριτικής στον σύγχρονο οικονομικό ντετερμινισμό;

ΕΝΟΤΗΤΑ 3η
ΚΡΙΣΗ, ΑΙΤΙΑ ΚΑΙ ΕΡΜΗΝΕΙΕΣ. ΝΕΟΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΗ ΑΝΤΙΛΗΨΗ ΚΑΙ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΣΥΣΤΗΜΑ. ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΚΡΙΣΗ
Σύντομη ιστορία των κρίσεων στον καπιταλισμό. Παγκόσμιο σύστημα. Wallerstein. Τι πιστεύουν οι νεοφιλελεύθεροι για την κρίση. ΔΝΤ. Παγκόσμια Τράπεζα. Κυκλικές κρίσεις. Η ελληνική κρίση. Χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο. Από το 1973 ως το 2008: προβλέψεις και ανασχέσεις. Καπιταλισμός και παγκόσμια ταξική σύγκρουση. Ο ρόλος των κυβερνήσεων και των υπερεθνικών οργανισμών. Κρίση και πτωτική τάση του ποσοστού κέρδους. Κυκλικότητα των κρίσεων. Θεωρίες υποκατανάλωσης. Δομικός χαρακτήρας της κρίσης. Χρέος. Αποβιομηχανοποίηση. Οικολογική καταστροφή. Χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο. Η ελληνική κρίση και ο Μαρξισμός. ΕΕ και ευρώ. Εξουσία, εξαίρεση και κρίση. Τρόποι υπέρβασης.
ΒΑΣΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Πως δημιουργούνται οι κρίσεις στον καπιταλισμό και πως ξεπερνιούνται; Είναι η παρούσα κρίση δομική και αξεπέραστη;

ΕΝΟΤΗΤΑ 4η
ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ, ΥΛΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ
(Θα συμπληρωθεί σε λίγες μέρες από την εισηγήτρια)
ΒΑΣΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Καθορίζει η ανάπτυξη της τεχνολογίας τις κοινωνικές σχέσεις ή το αντίστροφο; Παράγει η τεχνολογία από μόνη της ανισότητες;

ΕΝΟΤΗΤΑ 5η
ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΕΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ
(Θα συμπληρωθεί σε λίγες μέρες από την εισηγήτρια)
ΒΑΣΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Ζούμε σε μια κοινωνία κατανάλωσης. Είμαστε εθισμένοι στον καταναλωτισμό; Και στο βαθμό που ισχύει αυτό, πόσο εμποδίζει την χειραφέτηση από τον καπιταλισμό;

ΕΝΟΤΗΤΑ 6η
ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΣ ΜΕΤΑΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ. ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ, ΑΠΟΑΝΑΠΤΥΞΗ, ΑΜΕΣΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ. Ο ΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΣ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ.
Πολιτική οικονομία, κρίση και κοινωνικός μετασχηματισμός. Οικονομικά και ιδεολογία. Κοινωνική οικονομία, ηθική οικονομία, ανθρώπινη οικονομία. Αποανάπτυξη, τοπικοποίηση. Το ζήτημα του κοινωνικού υποκειμένου. Το ζήτημα της ιδιοκτησίας. Το ζήτημα της πολιτικής. Το ζήτημα των κοινωνικών σχέσεων. Κράτος και επανάσταση στον 21ο αιώνα. Το αίτημα της ριζικής ανατροπής του καπιταλισμού. Ανθρωπολογία και μαρξισμός. Η θεώρηση του ανθρώπου και ο δυτικός ορθολογισμός.
ΒΑΣΙΚΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ: Αρκεί η αλλαγή της ιδιοκτησίας των μέσων παραγωγής για τον κοινωνικό μετασχηματισμό; Πως θα έρθει η ανατροπή του καπιταλισμού;

Advertisements
This entry was posted in Οικονομική Ανθρωπολογία and tagged , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s